Wegrijden op steile hellingen

Toegestaan treingewicht vs. trekgewicht

Tijdens het BergTrainingsWeekend, onze caravan rijvaardigheidscursus in het uiterste zuiden van Limburg, komt heel veel meer ter sprake met betrekking tot het wegrijden op steile hellingen. Het e-book "Rijden in de Bergen" wordt daarbij ter beschikking gesteld maar is ook 'los' verkrijgbaar tegen een geringe vergoeding. 

Interne links naar andere bergrij-gerelateerde aspecten....

• Met de caravan in de bergen
• Snelweghellingen, hoe lastig is dat nu
• Kijk ook even in het menu onder 'Rijden'
• BergTrainingsWeekend etc.

Auto’s krijgen een maximum toegestaan treingewicht mee van de fabriek, het staat op het typeplaatje en heel soms in de folder. Daarnaast - dit zal u bekender in de oren klinken - een maximum toegestaan eigen gewicht en een idem trekgewicht. Deze laatste twee opgeteld hoeft niet noodzakelijk overeen te komen met het toegestaan treingewicht. Het is dus mogelijk dat bij flink beladen auto de massa van de caravan lager zal moeten zijn dan op het kenteken van de auto vermeld staat! Dat geduvel met die treingewichten is een paar jaar geleden ontstaan toen Europese wetgeving een aantal voorwaarden ging stellen. Zo moet een auto met het aangegeven treingewicht 5 keer achter elkaar vanuit stilstand weg kunnen komen op een helling op zeeniveau van 12%. Daarna mag de auto kapot gaan….vandaar dat de percentages die u vindt bij de berekeningen vaak lager zijn! Een tip is dus op z’n plaats bij aanschaf van een nieuwe trekauto: vraag naar het toegestaan treingewicht en ga een beetje rekenen.

Nu is het niet echt verstandig om met de maximaal toegestane massa incl. caravan het hooggebergte op te zoeken. De kracht van vooral turboloze motoren neemt bovendien dramatisch af naarmate er hogere regionen worden opgezocht. 

Het onderdeel dat veel te verduren krijgt op een helling is de koppeling. De koppeling slipt tijdens het accelereren tot er voldoende motorkoppel is ontwikkeld en ook kan worden overgebracht via versnellingsbak en wielen aan het wegdek. Niet erg voor korte tijd, maar bijvoorbeeld een file rijden bergop kan fataal zijn voor uw koppeling. Hoe steiler een helling is hoe trager die acceleratie verloopt. Het verslijten van een koppeling is dus een kwestie van tijd en het verbranden ervan een combinatie van tijd en hoe zwaar je hem belast. Vooral die combinatie is funest. Overigens geldt dit in iets mindere mate ook voor een automatische transmissie. Een koppelomvormer zorgt wel voor veel wegrij-gemak, maar de warmteontwikkeling is omgekeerd evenredig. Ook een automaat is - net als een traditionele koppeling - vrij eenvoudig te ruïneren…. Is een helling zo steil dat overbelasting dreigt dan is het aan te raden een andere techniek toe te passen.

Gecontroleerde wielslip

Vooral voorwielaangedreven auto’s hebben een eigenschap waar je normaal gesproken niet echt blij mee bent. Gebrek aan tractie op gladde ondergrond. De caravanner op een steile helling kan echter deze eigenschap in zijn voordeel omzetten. De bedoeling is te voorkomen dat de koppeling wordt overbelast, dus op gematigde hellingen zal deze methode niet noodzakelijk zijn. Een voorwaarde is wel dat het eventueel aanwezige tractiecontrole systeem uitgeschakeld kan worden of hoogstens alleen actief wordt indien er één wiel doorslipt. Hoe gaan we van acquit? Koppeling ingetrapt en veel toeren. Tegelijk handrem los, volgas en zo snel mogelijk het koppelingspedaal helemaal op laten komen. Het gevolg is dat de voorwielen onmiddellijk hun grip verliezen en als een wilde beginnen rond te draaien. We willen dit ONgecontroleerde wielslip noemen. Naast de rookontwikkeling en meewarige blikken van eventuele omstanders is er verder niets aan de hand. De truc is nu om die overdreven wielslip te matigen - door minder gas te geven, zodanig dat er een goede verhouding komt tussen motortoerental (rond het maximum-koppel toerental) en tractie. Controle dus. We willen versnellen tenslotte en niet onze banden oproken. Is er eenmaal gang genoeg liften we het gaspedaal nog meer zodat het piepen der banden geheel ophoudt en we zijn weg.

Achterwielaangedreven automobielen en vooral de bij caravanners niet geheel terecht populaire 4x4 asfaltsuv’s hebben mogelijk een probleem. Ze hebben vaak een teveel aan tractie en ontberen bovendien een lage gearing. Die lage overbrenging zou natuurlijk ideaal zijn óf een eerste versnelling die kort genoeg is….

Scharen

Om op een steile helling iets gemakkelijker weg te komen kunt u de combinatie laten scharen. U laat de combinatie heel langzaam naar achteren zakken met uw wielen helemaal ingedraaid totdat auto en caravan geheel geschaard op de weg staan. Uiteraard wel oppassen dat uw caravandissel niet de auto raakt en dat er voldoende ruimte naast en achter uw combinatie is. Kijk in de opzetspiegel (in onderhavig voorbeeld is dat de rechter) en kunt u tussen auto en caravan doorkijken moet u beslist stoppen... Door vanuit deze stand weg te rijden hoeft over de eerste meters niet het gehele gewicht van de combinatie naar boven getrokken te worden. U neemt als het ware een aanloopje. De aangedreven wielen het liefst op verhard laten staan, dus niet zoals de hier getoonde achterwielaangedreven Volvo! Maak in zo kort mogelijke tijd enige snelheid en laat de koppeling op, zodra de motor het verder op eigen kracht klaart. Met een automaat geldt hetzelfde: maak snelheid en laat dan het gaspedaal wat vieren; de slip in de koppelomvormer wordt dan tot een minimum beperkt.

Deze truc kan ook helpen op een drassige camping. Door geschaard weg te rijden heeft u meer kans dat de wielen in het begin meteen grip krijgen en is het ontwikkelen van enige snelheid mogelijk.